VPN چیست و چه فرقی با فیلترشکن دارد؟
نوشته‌ی تیم b4vpn ·
در فارسی «فیلترشکن» و «VPN» را معمولاً به‌جای هم به کار می‌بریم، ولی این دو یکی نیستند. فهمیدن تفاوتشان کمک می‌کند بدانید واقعاً چه انتظاری باید از آن‌ها داشته باشید.
VPN چیست؟
VPN یا شبکه‌ی خصوصی مجازی، یک تونل رمزنگاری‌شده میان دستگاه شما و یک سرور می‌سازد. ترافیک شما داخل این تونل به سرور می‌رود و از آنجا وارد اینترنت می‌شود.
نتیجه دو چیز است: اپراتور اینترنت شما محتوای ترافیک را نمی‌بیند و سایت مقصد به‌جای IP شما، IP سرور را می‌بیند.
فیلترشکن چیست و چه فرقی با VPN دارد؟
«فیلترشکن» یک نام کاربردی است: هر چیزی که به شما کمک کند به سایت‌های مسدودشده برسید. VPN یکی از این روش‌هاست، ولی همه‌ی فیلترشکن‌ها VPN نیستند. مثلاً بعضی ابزارها پراکسی هستند و فقط ترافیک یک برنامه را جابه‌جا می‌کنند.
| VPN | پراکسی | |
|---|---|---|
| دامنه‌ی کار | معمولاً همه‌ی ترافیک دستگاه | معمولاً یک برنامه یا مرورگر |
| رمزنگاری | بخشی از طراحی آن است | بسته به نوع پراکسی، شاید نباشد |
| نمونه‌ها | WireGuard، OpenVPN | پراکسی تلگرام، SOCKS |
V2Ray در این میان جای جالبی دارد: خودش بستری برای پراکسی است، ولی برنامه‌هایی مثل V2Box و v2rayNG می‌توانند کل ترافیک دستگاه را از آن عبور دهند و عملاً مثل VPN رفتار کنند.
VPN چه چیزهایی را پنهان می‌کند؟
- محتوای ترافیک شما از دید اپراتور و شبکه‌ی محلی، مثل وای‌فای کافه.
- نام سایت‌هایی که باز می‌کنید از دید اپراتور، اگر درخواست‌های DNS هم از تونل بگذرند.
- IP شما از دید سایت‌هایی که باز می‌کنید.
VPN چه چیزهایی را پنهان نمی‌کند؟
اینجا جایی است که بسیاری از تبلیغ‌ها اغراق می‌کنند. VPN شما را ناشناس نمی‌کند.
- اپراتور شما می‌بیند که به یک سرور VPN وصل شده‌اید و چقدر داده جابه‌جا می‌کنید.
- سرویس‌دهنده‌ی VPN از نظر فنی در جایی قرار دارد که می‌تواند ترافیک را ببیند. پس باید به آن اعتماد کنید.
- سایت‌ها اگر وارد حسابتان شوید، با کوکی‌ها یا اثر انگشت مرورگر همچنان شما را می‌شناسند.
- بدافزار و فیشینگ با VPN از بین نمی‌روند.
هر سرویسی که «ناشناسی کامل» یا «امنیت ۱۰۰٪» وعده می‌دهد، بیشتر از آنچه فناوری می‌تواند قول می‌دهد.
«بدون لاگ» یعنی چه؟
لاگ یعنی سوابقی که سرویس از اتصال‌ها نگه می‌دارد. عبارت «بدون لاگ» را تقریباً همه به کار می‌برند، ولی معنای آن از سرویسی به سرویس دیگر فرق دارد و کاربر معمولاً راهی برای بررسی‌اش ندارد.
پس به‌جای تکیه بر این عبارت، بپرسید دقیقاً چه چیزی ثبت می‌شود، چه مدت نگه داشته می‌شود و این حرف در کجا نوشته شده است.
کدام به کار من می‌آید؟
اگر می‌خواهید کل ترافیک دستگاهتان از مسیر دیگری برود، به VPN یا برنامه‌ای که مثل VPN عمل می‌کند نیاز دارید. برای انتخاب روش، مقایسه‌ی پروتکل‌ها و برای خرید، راهنمای خرید فیلترشکن را بخوانید.
قوانین استفاده از VPN در هر کشور فرق دارد و این مطلب مشاوره‌ی حقوقی نیست.